فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مَا آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ ۖ فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ(137)
ترجمه آیت الله مکارم شیرازی
اگر آنها نيز به مانند آنچه شما ايمان آوردهايد ايمان بياورند، هدايت يافتهاند، و اگر سرپيچي
کنند، از حق جدا شدهاند و خداوند، شر آنها را از تو دفع ميکند، و او شنونده و داناست.
ترجمه آیت الله انصاری
پس اگر آنان هم به آنچه شما به آن ايمان آورده ايد، ايمان آورند [که ايمان به قرآن و به پيامبر است] مسلماً هدايت يافته اند، و اگر روي برتابند جز اين نيست که در ستيز و دشمني اند؛ پس به زودي خدا شرّ آنان را [به کشته شدن يا آوارگي از خانه و کاشانه] دفع خواهد کرد؛ و او شنوا و داناست.
ترجمه دکتر فولادوند
پس اگر آنان [هم] به آنچه شما بدان ايمان آوردهايد، ايمان آوردند، قطعاً هدايت شدهاند، ولى اگر روى برتافتند، جز اين نيست که سر ستيز [و جدايى ] دارند؛ و به زودى خداوند [شر] آنان را از تو کفايت خواهد کرد، که او شنواى داناست.
تفسیر نمونه
سپس اضافه مى کند: «اگر آنها به همین امور که شما ایمان آورده اید ایمان بیاورند هدایت یافته اند» (فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ ما آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا).
«و اگر سرپیچى کنند از حق جدا شده اند» (وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما هُمْ فی شِقاق).
اگر آنها مسائل نژادى، قبیلگى و مانند آن را در مذهب دخالت ندهند، و همه پیامبران الهى را بدون استثناء به رسمیت بشناسند آنان نیز هدایت یافته اند در غیر این صورت، حق را رها کرده و به سراغ باطل رفته اند.
کلمه «شِقاق» در اصل به معنى شکاف، منازعه و جنگ است، و در اینجا بعضى آن را به کفر تفسیر کرده اند و بعضى به گمراهى، و گاه به جدائى از حق و توجه به باطل، و همه اینها در واقع به یک حقیقت باز مى گردد.
بعضى از مفسران نقل کرده اند: پس از نزول آیه قبل و ذکر حضرت مسیح(علیه السلام) در ردیف سایر پیامبران جمعى از مسیحیان گفتند، ما این سخن را نمى پذیریم عیسى(علیه السلام) همچون سایر پیامبران نبود، او پسر خدا بود! آخرین آیه مورد بحث نازل شد و به آنها هشدار داد که در گمراهى و کفر و شقاق هستند.
به هر حال، در پایان آیه به مسلمانان دلگرمى مى دهد از توطئه هاى دشمنان نهراسند مى گوید: «خداوند دفع شر آنها را از شما مى کند و او شنونده و دانا است» سخنانشان را مى شنود و از توطئه هاشان آگاه است (فَسَیَکْفیکَهُمُ اللّهُ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ).(1)
1 ـ جالب است که توجه کنیم این کلمه بزرگ ترین کلمه قرآن از نظر تعداد حروف است و مفهوم آن نیز مفهوم وسیع و امیدبخشى است.