وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ ۚ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ۚ ذَٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا ۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ(176)
ترجمه آیت الله مکارم شیرازی
و اگر ميخواستيم، (مقام) او را با اين آيات (و علوم و دانشها) بالا ميبرديم، (اما اجبار، بر
خلاف سنت ماست، پس او را به حال خود رها کرديم) و او به پستي گراييد، و از هواي نفس پيروي کرد!
مثل او همچون سگ (هار) است که اگر به او حمله کني، دهانش را باز، و زبانش را برون ميآورد، و اگر
او را به حال خود واگذاري، باز همين کار را ميکند، (گويي چنان تشنه دنياپرستي است که هرگز سيراب
نميشود! (اين مثل گروهي است که آيات ما را تکذيب کردند، اين داستانها را (براي آنها) بازگو کن،
شايد بينديشند (و بيدار شوند)!
ترجمه آیت الله انصاری
و اگر مي خواستيم [درجات و مقاماتش را] به وسيله آن آيات بالا مي برديم، ولي او به امور ناچيز مادي و لذت هايِ زودگذرِ دنيايي تمايل پيدا کرد واز هواي نفسش پيروي نمود؛ پس داستانش چون داستان سگ است [که] اگر به او هجوم بري، زبان از کام بيرون مي آورد، واگر به حال خودش واگذاري [باز هم] زبان از کام بيرون مي آورد. اين داستان گروهي است که آيات ما را تکذيب کردند؛ پس اين داستان را [براي مردم] حکايت کن، شايد [نسبت به امور خويش] بينديشند.
ترجمه دکتر فولادوند
و اگر مىخواستيم، قدر او را به وسيله آن [آيات] بالا مىبرديم، اما او به زمين [=دنيا] گراييد و از هواى نَفْس خود پيروى کرد. از اين رو داستانش چون داستان سگ است [که] اگر بر آن حملهور شوى زبان از کام برآورد، و اگر آن را رها کنى [باز هم] زبان از کام برآورد. اين، مَثَل آن گروهى است که آيات ما را تکذيب کردند. پس اين داستان را [براى آنان] حکايت کن، شايد که آنان بينديشند.
تفسیر نمونه
#175